Pierwszy dzień Nowego roku 2025 spędziłam na cudownym Pogórzu Kaczawskim. Jak dla mnie strzał w dziesiątkę! Pogoda dopisała, ale nawet jakby padał śnieg, to by mi się również podobało.
Tereny Pogórza Kaczawskiego są wyjątkowo bogate jeśli chodzi o najstarszą na Dolnym Śląsku architekturę średniowieczną. Tym razem gwiazdą programu była ruina budynku… ale to jaka!
Przedstawiam Wam prawdziwą perełkę – późnoromański kościół Najświętszej Marii Panny we wsi Nowy Kościół blisko Złotoryi.
Świątynia stoi na wzgórzu górując nad najbliższą okolicą. Częściowo zachowane mury obecnie porośnięte są gęstym, starym bluszczem. Pomiędzy nimi rosną drzewa i krzewy tworząc malowniczą, romantyczną scenerię. Wrażenie robią również zachowane detale rzeźbiarskie min. portal główny. Warto wejść na szczyt wieży, aby móc podziwiać widoki. Całkowicie za darmo. Jedynie co musimy zrobić, to wspiąć się do góry po wąskich, drewnianych schodach. Zwiedzając to miejsce mamy wrażenie, jakby czas się tam zatrzymał.
Początki kościoła sięgają prawie 800 lat wstecz, a dokładnie połowy XIII wieku. To czasy wyjątkowego rozwoju ziem Śląska, wzrostu ludności, lokowania setek miast na tzw. prawie niemieckim, fundacji klasztorów i okres dynamicznego napływu osadników niemieckich min z Saksonii.
Kościół był dumą okolicznych mieszkańców. Prawdopodobnie w XVI wieku wybudowano wieże, która się po pewnym czasie zawaliła. Później ją odbudowano. Stopniowo budowla została zaniedbana i porzucona, aż wreszcie popadła w zapomnienie ze względu na upadek lokalnej parafii katolickiej.
Niezwykle podoba mi się piękny kamień, z którego wybudowano świątynie. Wydobywany był w miejscowych kamieniołomach. Ma on specyficzny, różowawy odcień. Kościół jest zbudowany z tzw. ciosów kamiennych. Można sobie wyobrazić jak każdy z bloków kamiennych musiał zostać szczegółowo obrobiony przez średniowiecznych kamieniarzy.
Terenu kościoła bronią kamienne mury i mały budynek bramny, który przypomina o tym, że w XVII wielu teren kościoła został ufortyfikowany tak, aby mieszkańcy wsi w razie nadejścia wroga mogli bronić się za jego murami (był to czas Wojny Trzydziestoletniej).
Do kościoła przylega cmentarz, na którym znajdują się nagrobki, z których najstarszy jest z XIX wieku, wykonany z piaskowca zdobiony detalem rzeźbiarskim.
- strona: https://www.gorykaczawskie.pl/ruiny-kosciola-romanskiego/
- adres: Jeleniogórska 51, 59-540 Nowy Kościół